Temerrüt Ne Demek Hukuk?
Şu an burada, İzmirlilerin sıcağında kafamı kurcalayan bir konu var: “Temerrüt ne demek hukuk?” Ciddi ciddi sormuyorum, çünkü herkesin bir şekilde hayatında en az bir kere, temerrütle ilgili bir şeyi öğrenmiş olması gerekiyor. Yani, birini ya da bir şeyi zamanında yerine getirememek, sanki temerrüt değilmiş gibi yaşamaya devam edemeyiz, değil mi?
Ama tabii, bu kadar ciddi bir konuyu anlatmaya başlarken, benden bekleyeceğiniz şey şudur: Yine bir ton espri, diyalog ve derin derin düşüncelerle işler yavaşça çözülür. Haydi başlayalım, ama temerrüt ne demek hukuk? sorusunu anlamadan gitmeyeceksiniz!
Temerrüt Nedir, Niye Bu Kadar Korkutuyor?
Temerrüt, aslında bildiğiniz gibi bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi ya da geç yerine getirilmesi durumu. Hukukta bu, genellikle borçlunun, bir sözleşmeye göre üstlendiği görevi yerine getirmemesi anlamına gelir. Örneğin, bir arkadaşınıza ödünç para vermişsiniz ve o da verdiğiniz parayı geri ödemek yerine “Bana üç ay daha süre verirsen, sana bu kadarını verebilirim” diyorsa, burada temerrüt devreye giriyor. Ciddi ciddi, bir anlamda borçlu kişi hukuki anlamda yazıklar olsun durumuna düşer.
“Temerrüt ne demek hukuk?” diye soran birine verdiğiniz cevabın sonunda, biraz böyle bir bakış açısına sahip oluyorsunuz.
> Temerrüt ne demek hukuk?
> “Ya işte… Arkadaşın oynamış, borcu ödememiş, ne yaparsın?”
> “Süresini bekleyip, artık hukuk yollarına başvurursun!”
Evet, kısa bir açıklama gibi oldu ama ne olur, birazcık eğlenelim. Peki, hukuk dünyasında temerrüt olunca ne olur? Hadi buna da bakalım.
Temerrüt Durumunda Ne Olur?
Tamam, borç almışsan, ödemen lazım. Ama, işte temerrüt dedikleri şey burada devreye giriyor. Temerrüt, sadece bir “ya birader, ne zaman ödeyeceksin?” uyarısından ibaret değil. Gerçekten de borçlu kişi, üstlendiği yükümlülüğü yerine getiremediği için birkaç sonuç doğurabilir.
İç sesim: “Ya, her şey çok ciddi olacak galiba… Temerrüt dediğimiz şey, işin hukuki kısmında daha ağır bir yere gelmiş!”
1. Faiz İşlemeye Başlar:
Borçlu kişi temerrüde düştü mü, işte o zaman hukuk devreye girer. Bütün mahkemelere, avukata falan gerek yok diye düşünmeyin. Faiz başlar, arkadaşlar. Evet, faizin temerrüt halinde işlemesi, gerçekten büyük olay. İşin içinde avukat yoksa, faiz bile insanı baya bir korkutur.
2. Tazminat Durumu:
Temerrüt yüzünden karşı taraf zarar gördüyse, tazminat durumu söz konusu olabilir. Örneğin, sizin verdiğiniz parayı geri alabilen kişi (belki borçlu o kadar üzülecek ki), psikolojik olarak da iyileşmeye çalışabilir.
Diyalog:
Arkadaş: “Ya bu adam hala ödemedi. Ne yapacağız?”
Ben: “Hukuken temerrüt durumundalar. Artık dava açalım ya da faiz işlemesini bekleyelim.”
Arkadaş: “Dava mı? Bunu çok ciddiye mi alıyoruz?”
Ben: “Tabii canım, çünkü seni mağdur ettiler ve temerrüt işin içine girdi.”
İç ses: “Vay be, temerrüt olunca herkesi mağdur ediyorsun. O kadar büyütme… Biraz daha ciddi olalım!”
Temerrüt ve Gündelik Hayat
Şimdi temerrütle ilgili yaşadığım birkaç gerçek olaydan bahsedelim. Hani işin içine biraz mizah katayım da, o eski hukuk derslerinin kasvetinden biraz kaçalım.
İstanbul’un o güzel sabahında, metroda giderken önümdeki abla telefonu tam 3 dakika geç açtı. Düşünün, beklediğim gibi bir mesaj geldi, ama o an, abla telefonu açmaya karar verdi. Benim beynimde ne oldu? Temerrüt! Evet, ama tabi hukuki açıdan değil, biraz daha kişisel bir temerrüt.
Yine bir gün arkadaşım beni aradı, “Saat 7’de buluşacaktık, şu an 7.15, neredesin?” dedi. Beni temerrüde sokmuştu! Ama hukuki değil, insani temerrüt. O kadar fazla sosyal baskı altında kaldım ki, kendime “Ne yapmalıyım? Başka ne tür temerrüt durumları var?” diye sordum.
Yani, arkadaşlar… Temerrüt sadece borçla ilgili bir mesele değil. Gündelik hayatta biz de küçük temerrütler yaşıyoruz. Kimse zamanında gelmiyor, kimse işlerini zamanında yapmıyor. Bir bakmışsınız, arkadaşınız ya da işyerindeki biri temerrüde düşmüş. Hatta bazen, temerrüt en başta, biz de o insanları affetmek zorunda kalıyoruz!
Sonuç: Temerrüt ve Hukuk
Temerrüt, aslında hukuk dünyasında ciddi bir mevzu. Ancak, gündelik hayatta da, her gün farkında olmadan temerrütle karşılaşabiliyoruz. Borçları ödemeyen insanlar, geç kalanlar ve sözünde durmayanlar, bazen hukuk yoluna taşınmasa da, bazen bu temerrüt durumu can sıkıcı olabiliyor.
İç ses: “Bütün yazının sonunda, temerrüt ne demek hukuk diye sorduk ama hâlâ eğlendik!”
Evet, bir yandan hukuki anlamda önemli bir konu, diğer yandan hayatımızda “geç kalanlar” temerrüt halindedir. Bir gün sizin de temerrütle karşılaşmamanız dileğiyle!